روان‌شناسی رسانه‌های اجتماعیروان‌شناسی سایبری

اثرات منفی شبکه‌های اجتماعی چیست و چگونه از آن‌ها جلوگیری کنیم

اثرات منفی شبکه‌های اجتماعی چیست و چگونه از آن‌ها جلوگیری کنیم.

آیا شبکه‌های اجتماعی انسان‌ها را به هم نزدیک‌تر کرده‌اند؟ اثرات منفی شبکه‌های اجتماعی چیست و چگونه از آن‌ها جلوگیری کنیم؟ آیا شبکه‌های اجتماعی سودمند هستند؟ آیا شبکه‌های اجتماعی به روابط انسانی لطمه می‌زنند و زیان‌بارند؟ این پرسش‌ها و پرسش‌هایی مانند این، جامعه‌شناسان، روان‌شناسان، انسان‌شناسان و فلاسفه را درگیر خود کرده‌اند تا پاسخی درست برای آن بیابند. شبکه‌های اجتماعی یا جامعه‌های مجازی، نمایان‌گر بخشی از زندگی انسان امروزیست. در گذشته هنگامی که چیزی به نام اینترنت در جهان نبود؛ ارتباط میان انسان‌ها به روابط خانوادگی و دوستانه محدود می‌شد و انسان‌ها توانایی برقراری ارتباط با مردم دیگر بخش‌های جهان را نداشتند. آگاهی انسان‌ها از دیگر بخش‌های جهان و زندگی مردم نیز از روزنامه‌ها و تلویزیون فراهم می‌شد.

 با پدید آمدن اینترنت و شبکه‌های اجتماعی روابط انسانی و اجتماعی دگرگون شد. انسان‌‌ها توانستند با مردم سراسر جهان در تماس باشند و از زندگی، فرهنگ و جهان‌بینی هم‌دیگر آگاه شوند. شبکه‌های اجتماعی زمینه‌ساز تبادل فرهنگی اجتماعی شد و سودهای فراوانی را به همراه داشت که هیچ کس نمی‌تواند آن‌ها را انکار کند. از سوی دیگر شبکه‌های اجتماعی زیان‌هایی نیز به همراه داشته است. برخی از مردم چنان سرگرم کار با شبکه‌های اجتماعی شده‌اند که ارتباطشان با انسان‌هایی که پیرامونشان هستند بسیار کم، یا به طور کلی قطع شده است. در این نوشته با برخی از زیان‌های شبکه‌های اجتماعی آشنا خواهید شد. این زیان‌ها هنگامی پدید می‌آیند که کسی بیش از اندازه خود را با شبکه‌های اجتماعی سرگرم کند.

اثرات منفی شبکه‌های اجتماعی چیست و چگونه از آن‌ها جلوگیری کنیم.

شبکه‌های اجتماعی وقت را هدر می‌دهند.

یکی از چیزهایی که در هنگام کار با شبکه‌های اجتماعی ارزش و اهمیت فراوان دارد زمان است. در هنگام کار با شبکه‌های اجتماعی مدیریت زمان اهمیت دارد. کسانی که نمی‌توانند مدیریت زمان درستی داشته باشند بیش از اندازه وقت خود را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند. اگر نتوانیم مدیریت زمان داشته باشیم و وقت خودمان را در شبکه‌های اجتماعی هدر دهیم از انجام کارهای روزانه باز می‌مانیم. پیش‌تر در نوشته‌ای گفتم که چگونه می‌توانیم زمان کار کردنمان در توییتر را مدیریت کنیم. این نوشته می‌تواند راهنمای خوبی برای مدیریت زمان در دیگر شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، فیس‌بوک و … باشد. تلاش کنید زمان محدود و مشخصی را در شبکه‌های اجتماعی بگذرانید تا زمانتان را هدر ندهید.

شبکه‌های اجتماعی می‌توانند زمینه‌ساز بی‌خوابی و اختلال خواب شوند.

همان‌گونه که گفتم اگر زمان کار کردن با شبکه‌های اجتماعی مدیریت و محدود نشود کارهای روزانه به درستی انجام نمی‌شوند. یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های انسان در شبانه‌روز، خوابیدن است. خوابیدن یکی از نیازهای جسمانی و روانی انسان است که اگر به درستی برآورده نشود فرد به بیماری‌های جسمانی و اختلالات روانی دچار می‌گردد. یکی از مشکلات کار کردن بیش از اندازه با شبکه‌های اجتماعی این است که کاربران هر شب زمان طولانی را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند. بر هم خوردن ساعت خواب باعث بی‌خوابی و اختلال خواب می‌شود. بسیاری از کسانی که به خاطر بی‌خوابی پیش روان‌شناس می‌روند پس از بررسی  مشخص می‌شود زمان طولانی را در شب با شبکه‌های اجتماعی کار می‌کنند. پیشنهاد می‌کنم در ساعات پایان شب و در رختخواب از رفتن به شبکه‌های اجتماعی پرهیز کنید. اگر دچار بی‌خوابی هستید راهکارهایی برای راحت خوابیدن را بخوانید.

اثرات منفی شبکه‌های اجتماعی چیست و چگونه از آن‌ها جلوگیری کنیم.

شبکه‌های اجتماعی به روابط میان‌فردی، خانوادگی و اجتماعی آسیب می‌زنند.

کسانی که بیش از اندازه وقتشان را در شبکه‌های اجتماعی می‌گذرانند دچار گوشه‌گیری می‌شوند. چنین کسانی در روابط میان‌فردی دچار مشکل خواهند شد. شاید شما هم با کسانی روبه‌رو شده باشید که حتی وقت اندکی را با پدر و مادر، همسر و یا فرزندانشان نمی‌گذرانند و غرق کار کردن با شبکه‌های اجتماعی هستند. شبکه‌های اجتماعی با هدف نزدیک‌تر شدن انسان‌ها به هم ساخته شده‌اند. اگر از شبکه‌های اجتماعی به درستی بهره گرفته نشود انسان‌ها را از هم دور و روابط را تیره می‌کند. انسان موجودی اجتماعی است و به تعامل و کنش با دیگر انسان‌ها نیاز دارد. به یاد بسپارید نخست باید روابطمان را با کسانی که پیرامونمان هستند پایدار و استوار کنیم و سپس به دنبال ارتباط با دیگران در شبکه‌های اجتماعی باشیم. پس می‌توانیم با بهره‌گیری درست از شبکه‌های اجتماعی، خانواده و دوستانی شاد و مهربان را در کنارمان داشته باشیم.

شبکه‌های اجتماعی می‌تواند به حریم خصوصی افراد آسیب بزند و باعث عدم امنیت می‌شود.

ما با پیوستن به هر شبکه‌ی اجتماعی، به دریافت و فرستادن داده‌ها می‌پردازیم. این داده‌ها می‌تواند عکس، فیلم، نوشته یا دیگر چیزهایی باشد که درباره‌ی ماست. کسانی که آگاهی درستی از حریم خصوصی ندارند بیش از دیگران در خطر زیان‌های شبکه‌های اجتماعی هستند. برای نمونه به شبکه‌ی اجتماعی فوراسکوئر نگاهی بیاندازیم. این شبکه‌ی اجتماعی برای مشخص کردن جا‌هایی است که ما به آن‌ها می‌رویم یا هم‌اکنون در آن هستیم. برخی از کسانی که بیش از اندازه از این شبکه‌ی اجتماعی بهره‌برداری می‌کنند بر این باورند که از سوی دیگران زیر نظر گرفته می‌شوند و احساس امنیت نمی‌کنند. به یاد بسپاریم این ما هستیم که به دیگران اجازه می‌دهیم به چه داده‌ها و اطلاعاتی درباره‌ی ما دسترسی داشته باشند. پس هنگام کار کردن با شبکه‌های اجتماعی پیش از انجام هر کاری درباره‌ی پیامدهای آن بیاندیشید.

کار کردن بیش از اندازه با شبکه‌های اجتماعی زمینه‌ساز بروز اختلالات روانی می‌شود.

این یک دروغ نیست. کار کردن بیش از اندازه با شبکه‌های اجتماعی احتمال بروز اختلال روانی مانند افسردگی و بادی دیسمورفیک را افزایش می‌دهد. کسانی که بیش از اندازه با شبکه‌های اجتماعی درگیر هستند به مقایسه‌ی خود با دیگران می‌پردازند. پیش‌تر توضیح دادم که چگونه اینستاگرام می‌تواند زمینه‌ساز بروز اختلال بادی دیسمورفیک یا خود زشت‌پنداری شود. شبکه‌های اجتماعی می‌توانند زمینه‌ساز بروز افسردگی نیز شوند. هنگام کار کردن با شبکه‌های اجتماعی، از مقایسه‌ی نابه‌جای خود با دیگران پرهیز کنید. بسیاری از چیزهایی که در شبکه‌های اجتماعی از سوی دیگران می‌بینید ساختگی و دروغ است و همه‌ی افراد درباره‌ی زندگیشان راستگو نیستند. برای بار چندم از شما می‌خواهم زمان کار کردن خود در شبکه‌های اجتماعی را محدود و مدیریت کنید تا سلامت روان خود را به خطر نیاندازید. اگر احساس می‌کنید شبکه‌های اجتماعی روی شما اثر بدی گذاشته است می‌توانید از یک روان‌شناس آگاه کمک بگیرید.

شبکه‌های اجتماعی می‌توانند سودمند باشند.

در این نوشته تلاش کردم زیان‌ها و خطراتی که کار با شبکه‌های اجتماعی می‌تواند برای هر فردی داشته باشد را بنویسم. زیان‌ها و خطراتی که گفته شد را به سادگی می‌توان برطرف کرد. مهم‌ترین چیزی که سفارش می‌کنم این است که در کار با شبکه‌های اجتماعی مدیریت زمان داشته باشید و نگذارید شبکه‌های اجتماعی شما را اسیر و زندانی خود کنند. اگر بتوانیم از زیان‌های شبکه‌های اجتماعی جلوگیری کنیم می‌توانیم از سودهای فراوان آن‌ها بهره‌مند شویم.

4 دیدگاه ها

  1. سلام
    آقای روانشناس, دست به قلمتون عااالی هست ,و مطالبی که زحمت می کشید و به آن می پردازید اطلاعات بسیار مفید و به روز هست .با سپاس موفق باشید.

  2. ممنون. جالب بود
    استاد من فک میکنم استفاده افراطی از فضای مجازی ساعت زیستیه خوابمون رو تغییر داده نه اختلالات خواب رو ایجاد کرده باشه. نظرتون چیه شما؟؟

دیدگاه خود را ثبت کنید

سوشیانت زوارزاده
من آقای روان‌شناس (Mr Psychologist) هستم