اختلالات روان‌شناختی

صدا بیزاری یا میسوفونیا چیست و چگونه درمان می‌شود؟

صدا بیزاری یا میسوفونیا

میسوفونیا چیست؟ هم‌اکنون که این نوشته را می‌خوانید، صداهای گوناگونی به گوشتان می‌رسد. شاید در حال گوش کردن به یک آهنگ باشید. شاید صدای درختان هنگامی که باد میان شاخه‌هایشان می‌وزد را بشنوید. حتی تیک‌تاک ساعت نیز شنیده می‌شود. برخی از صداها برای ما خوشایند هستند و از شنیدن برخی از صداها بیزاریم. حتی فکر کردن به صدای کشیده شدن ناخن‌ها روی تخته سیاه ما را کلافه می‌کند. اما همه از شنیدن صدای غذا خوردن، تایپ کردن و … بیش از اندازه کلافه نمی‌شوند. این صداها برای برخی از افراد بیش از اندازه آزاردهنده است. این می‌تواند نشانهٔ میسوفونیا یا صدابیزاری در فرد باشد. در این نوشته شما را با میسوفونیا و روش‌های درمان آن آشنا خواهم کرد.

صدا بیزاری یا میسوفونیا چیست؟

صدا بیزاری (Hatred of sound) یا میسوفونیا (Misophonia) یک اختلال عصبی است. کسانی که دچار این اختلال هستند از شنیدن برخی از صداها دچار حالت نفرت یا کلافگی می‌شوند. این صداها می‌توانند آرام یا بلند باشند. کسانی که دچار صدابیزاری هستند واکنش رفتاری شدید به صداها نشان می‌دهند. این واکنش‌ها می‌تواند شامل کلافگی، پرخاشگری، فرار از موقعیت و صدا، گریه کردن و… باشد. میسوفونیا یک بیماری شنوایی یا اختلال روانی طبقه‌بندی نشده است و نباید با فونوفوبیا (ترس از صدا) اشتباه گرفته شود. از سوی دیگر شیوع این اختلال در جهان بسیار پایین و نادر است.

علت صدابیزاری یا میسوفونیا چیست؟

علت دقیق پدید آمدن میسوفونیا هنوز روشن نیست. اما یافته‌ها نشان داده است که عوامل ژنتیکی، محیطی و روان‌شناختی و سبک زندگی ناسالم در بروز و شدت یافتن این اختلال اثرگذار هستند. صدا بیزاری ناشی از وجود مشکل در گوش نیست. برخی از پژوهشگران بر این باورند که این مشکل می‌تواند ناشی از کژکاری‌های مغزی باشد اما هنوز اثبات علمی در این مورد انجام نشده است. میسوفونیا می‌تواند بدون اختلالات روانی دیگر یا همراه آنان بروز پیدا کند. صدابیزاری می‌تواند با اختلالات اضطرابی، اختلال وسواسی اجباری، استرس و … همراه شود. صدابیزاری می‌تواند زندگی فرد را در زمینه‌های گوناگون فردی، خانوادگی، شغلی، اجتماعی و … دار نابسامانی کند و برای فرد رنج و پریشانی به همراه داشته باشد.

نشانه‌های میسوفونیا یا صدا بیزاری چیست؟

متأسفانه به خاطر یافته‌های علمی اندک، معیارهای تشخیصی روشنی برای این صدا بیزاری وجود ندارد. برای همین است که در DSM 5 و ICD 10 از آن به عنوان یک اختلال روان‌شناختی یا شنوایی یاد نشده است. اما نشانه‌های آن برای ما روشن است. مهم‌ترین نشانهٔ میسوفونیا واکنش شدید افراد به شنیدن صداهایی است که شاید برای دیگران عادی باشد یا چندان آزاردهنده نباشد. به عبارت دیگر افرادی که دچار میسوفونیا هستند به صداها واکنشی نامتناسب نشان می‌دهند. این افراد ممکن است حتی به صدای نفس کشیدن دیگران هم واکنش نشان دهند و بگویند این صدا آزارشان می‌دهد. نکتهٔ مهم این است که در میسوفونیا بلند یا آهسته بودن صدا مهم نیست. افراد نسب به برخی از صداها واکنش بیزاری دارند.

واکنش افرادی که دچار میسوفونیا هستند به صداها چیست؟

کسانی که دچار میسوفونیا هستند واکنش‌های گوناگونی به صداهای آزاردهنده نشان می‌دهند برخی از این واکنش‌ها در زیر یاد شده است:

  • اضطراب
  • ناراحتی
  • میل به فرار
  • پرخاشگری
  • نفرت و بیزاری
  • و…

درمان میسوفونیا یا صدا بیزاری

صدابیزاری نیاز به دارودرمانی ندارد. این اختلال با روش‌های ترکیبی درمان می‌شود. کمک گرفتن از ابزارهای خاص مانند سمعک و روش‌های روان‌درمانی برای درمان کسانی که دچار میسوفونیا هستند به کار برده می‌شود.

درمان صدا بیزاری با ابزارهای شنوایی

مهم‌ترین روش درمانی در این مورد دورهٔ درمان و بازآموزی صدای وزوز داخل گوش (Tinnitus Retraining Therapy یا TRT) است. این روش کمک می‌کند تا تاب‌آوری افراد در هنگام شنیدن صدای آزاردهنده افزایش یابد. به کمک سمعک‌ها و دیگر ابزارهای شنوایی برای فرد صدای نویز سفید پخش می‌شود. هم‌چنین در این روش می‌توانند از پخش صداهای آرامش‌بخش مانند صداهای موجود در طبیعت به عنوان جایگزین صداهای آزاردهنده استفاده کنند. این روش یکی از موثرترین روش‌های درمان صدا بیزاری است.

روان‌درمانی میسوفونیا یا صدا بیزاری

روش‌های گوناگون روان‌درمانی برای میسوفونیا کاربرد دارد. مهم‌ترین روش‌های درمانی این اختلال هیپنوتیزم‌درمانی و رفتاردرمانی شناختی (CBT) است. هم‌چنین روش نوروفیدبک نیز می‌تواند به عنوان یک روش جانبی برای درمان فرد به کار برده شود. مدیتیشن نیز یکی از روش‌های رفتاری است که روان‌شناسان به کسانی که دچار صدا بیزاری هستند سفارش می‌کنند. مدیتیشن نه تنها به آرامش ذهن کمک می‌کند بلکه می‌تواند به افراد در توجه انتخابی کمک کند. این مورد به افزایش تحمل بیماران در هنگام شنیدن صداهای آزار دهنده کمک می‌کند. همان‌گونه که گفتم سبک زندگی ناسالم نیز می‌تواند زمینه‌ساز بروز یا افزایش شدت صدابیزاری شود. برای تغییر سبک زندگی و تغییر رفتارهای ناکارآمد می‌توانید از روان‌شناس کمک بگیرید. هم‌چنین کوچینگ می‌تواند در تغییر سبک زندگی بسیار سودمند باشد.

ما در گروه آقای روان‌شناس آمادهٔ مشاوره و درمان کسانی که از صدابیزاری رنج می‌برند هستیم. با ما گفت‌و‌گو کنید.

۲۸ نظر

  1. من از هر صدایی که از گوشی بیاد متنفرم. چه زنگ چه آلارم چه مسیج. برا همینم همیشه گوشیم سایلنته 🙂

  2. منم از صدای دهان مثل ملچ مولوچ یا خرپ خرپی گه خیار میخورن بعضیا واقعا برام عذاب آوره به صورتی که عصبی میشم واقعا و مادرم هم همینطوره

    1. با صدای بلند با تلفن حرف زدن تیک تاک ساعت گریه بجه ملچ ملوچ سر غذا خوردن هورت کشیدن تخمه خوردن زدن قاشق به دندون موقع غذا خوردن .یا کشیدن قاشق ته بشقاب صدای شیر آب صداهایی که موقع خوردن چیزای سرد مثل میوه یا بستنی یا چیزای ترش از دهنشون خارج میکنن صدای زمزمه صدای بعضی موسیقیا میشه گفت هر صدای آروم تکرار شونده ای آزارم میده تا حدی که میشینم گربه میکنم . جذاب تر اینه که هیج کس هیچ کس هیچ کس درک نمیکنه و همه سرزنشت میکنن که چرا الکی گیر میدی. واقن دیگه تحمل زندگی برام سخت شده:))

      1. منم ب بیشتر صداهای که نام بردی حساسم و در آخر گریه میکنم یا توی بالشتم جیغ میزنم هیچکس هم درکم نمیکنه واقعا دارم روانی میشم😔

  3. صداهای زیادی هستند که منو آزاد میدن از صدای گوشی و تلویزیون و آهنگ و … ضمن اینکه صداها شدیداً ذهنم رو خسته میکنند و انرژیمو میگیرند. آیا درمانی هست؟ چطور باید مشکلمو حل کنم؟

    1. دقیقا گاهی انقدر نمیفهمن من چی میکشم که خودم فکر میکنم واقعا دیوونه شدم مخصوصا وقتی که صدای اهنگ خیلی خیلی کم باشه و حتی هیچکس نشونه باز رومخمه و مامانم میگه دنبال بهونه ایو داری به قصدی گوشاتو تیز میکنی بهونه جور کنی بابامم میگه من نمیتونم لنگ تو باشم تلوزیون گوش ندم (:

    2. من از صداهای ممتد مثل لباسشویی جارو برقی تهویه کلافه میشم. معلم دبستان بودم سر و صدای بچه ها رو نمیتونستم تحمل کنم دیگه سر کلاس نرفتم و تو بخش اداری هستم اونجا هم وقتی چند نفر با هم صحبت میکنند بلند بلند کلافه میشم و خسته و میخوام فرار کنم

  4. من از صدای ملچ ملوچ هنگام غذا خوردن یا چای خوردن بقیه بشدت بیزارم و عصبی میشم دلم میخاد یه چکش وردارم و کله ی طرفو له کنم شاید باورتون نشه اما من خیلی واکنش شدیدی دارم نسبت به اینجور صداها بعضی از دوستام که متوجه میشن من ازین صداها بدم میاد بیشتر اذیتم میکنن و این مساله باعث شده کلا روانی بشم من
    بعضی صدا های دیگه هم هستن که کلا دیوانم میکنن مثل صدای تا کردن کاغذ و گره زدن پارچه های کهنه و دست کشیدن روی کائوچو ناخن کشیدن رو دیوار
    من خیلی با این مساعل مشکل جدی دارم نمیدونم چیکار کنم اگر کسی راهکاری داره لطفا راهنماییم کنه

  5. منم خيلي از اين مشكل رنج مي برم،مخصوصا وقتي مي خوام درس بخونم و تمركز كنم ازاردهنده تر ميشه.مثل صداي تخمه خوردن بابام كه ماشالله از صبح تا شبم داره مي خوره-_-نمي دونم چطور بگم تخمه نخور كه ناراحت نشه واقعا ميره رو مخم جوري كه دلم مي خواد يا اونو يا خودمو بكشم.از صداي ساعت،چكه كردن اب،غذا خوردن با دهن باز هم خيلي بدم مي ياد

  6. دخترده ساله ای دارم،که سرسفره غذا باکوچکترین صدای ملچ وملوچ بقیه به هم میریزه،وحتی گریه می افته،موقع انجام تکالیف هم ازکشیده شدن پوستش روی کاغذ بهم میریزه

    1. من بچه بودم موقعه ی درس خوندن دقیقا همین مشکل پوست و کاغذ و داشتم الانم کم و بیش دارم ولی قسمت عجیب ماجرا اینجاست که الان به شدت روان ام تحت تاثیر اختلال میسوفونیا قرار گرفته، نمیدونم چه ربطی به هم دارن ولی به حدیِ که تحمل غذا خوردن، تنقلات خوردن و… افراد خونواده واسم خیلی سخت شده و معمولا هرشب گریه میکنم خیلی زیاد عصبی میشم و دچار تنفر نسبت به افراد. قبلا هم درگیر این اختلال بودم ولی جدیدا شدت گرفته. برای همین مسئله دخترتون و حتما پیگیری کنید تا در اینده مثل من و امثال من نشه و داغون شه اعصابش.

  7. من از صدای نفس بلند صحبت کردن دونفر باهم یا صحبت کردن یکی با تلفن صدای زنگ گوشی صدای مداوم و پشت سر هم نوتیف گوشی صدا تلوزیون حتی اگه انقدر کم باشه هیچکی نشوه صدا اهنگ حتی تو بعضی مواقع بیزارم و انقدر عصبی و پرخاشگر میشم که بعدش از فرط عصبی بودن بیحال میشم یا سردرد میگیرم یا گاهی اوقات گریم میگیره و حتی پرخاشگر میشمو خودم نمیفهمم چی میگم خلاصه که تو زندگیم خیلی مشکل بوجود اورده جوری ک هرروز دعوا داریم (:

  8. من از بیشتر صداها بدم میاد و وقتی به گوشم میخوره عصبی میشم و میرم تو اتاقم و گریه می‌کنم برقا رو خاموش می‌کنم و اجازه نمیدم کسی بیاد تو اتاق

  9. من همون طور که همیشه صداها برام بلند تر از حد ممکن به نظر میان
    بعضی وقتا هم احساس میکنم صداها بیش از حد کم شدن
    خیلی دارم اذیت میشم
    کسی هم که درک نمیکنه
    درمورد پر شنوایی یا بلند شنیدن خوندم
    ولی درمورد کم شنیدن یا هردو مورد باهم در یک نفر چیزی ندیدم
    لطفا راهنمایی کنید که چیکار کنم.

  10. کاش یکی باشه که درکمون کنه، کمکمون کنه
    من دیگه دلم میخاد گوشامو بکنم بندازم سطل زباله

  11. من از بچگی همیشه از سفره فراری بودم.. همیشه تنها غذا خوردم.. جالبه خانواده ام هم تا تونستن باهام لج کردن تا عادت کنم… همه عمرم عذاب کشیدم…واقعا درک کردنش سخته
    کاش راه حلی داشته باشه

  12. سلام
    من نسبت ب صدای مادرم خیلی حساسم و ب شدت پرخاشگر میشم و بهم میریزم حتی گاهی باعث میشه گریه کنم آیا این موضوع هم جزو این اختلال محسوب میشه یا خیر؟

  13. منم ب خدا میگم ای کاش کر بودم…😯😥به صداهای ملچ ملوچ کردن…ونخ دندون کردن.مسواک زدن.نفس کشیدن….وقتی برای غذا خوردن قاشق و چنگال بهم میزنن…هورت کشیدن چایی یا آب میوه..گردونَن آب یا چای داخل دهان….صدای خش خش چیپس یا نون خشک…قیژ قیژ لثه های پدر و مادر بزرگم هنگام خوردن….گاهی وقتا به این فکر میکنم چرا من اینجوری و نکنه خوب بشم میشینم تو اتاق گریه میکنم …هیچ وقت هم سرسفره نمیشینم مخصوصا روی حرکات و رفتار پدرم خیلی حساسم برای همین هم همیشه ازدستش فراریم اصن وقتی سمت یخچال میره یا چای میریزه غم عالم میریزه تو دلم 😭😭وقتی کسی میخواد چیزی بخوره یا شب میخوان نخ دندان کنن توی اتاق میرم و آهنگ رو روی صد میزارم تا صدایی رو نشنوم😢💔

  14. سلام من به بعضی از صدا ها مثل نحوه تلفظ کردن بعضی حروف که توسط مادرم ادا میشه اونم به صورت مداوم حساسم .به صدای غذاخوردن و…. این باعث پرخاشگریم شده هم خودم ناراحت میشم هم اطرافیان اینم جز این بیماری حساب میشه؟

پاسخ دهید

سوشیانت زوارزاده
من سوشیانت زوارزاده، آقای روان‌شناس، روانکاو و وب سایکولوژیست هستم.